Maria Nowakowska podkreśla, że nasze codzienne życie zanurzone jest w architekturze, która wpływa na nasz dobrostan, samopoczucie, dokonywane wybory. – W swojej pracy pomagam ludziom zrozumieć jej język, czerpać z niego wiedzę i inspirację. Detal – element wykończenia budynku – staje się wehikułem poznawczym. Prowadzi do odkrywania ukrytych znaczeń, kontekstów i historii – dodaje.

Podczas swoich działań stara się zapewnić uczestnikom doświadczenie uważnego poznawania architektury – podróży „przez budynki”, która zmienia sposób ich odbioru.

– Najbardziej kojarzona jestem z prowadzeniem spacerów po miejskich przestrzeniach, ale „detalowa marka” oferuje obecnie znacznie więcej możliwości – tłumaczy Maria Nowakowska. W tym roku planowana jest seria spotkań z pasjonatami i badaczami architektury, warsztaty modelarskie, rzeźbiarskie i malarskie, premiera nowej książki i towarzyszącego jej serwisu www. Tematem przewodnim spotkań będzie architektura międzywojennej Łodzi, która w ostatnim roku stała się „oczkiem w głowie” Marii od detalu. – Łódź ma niezwykły potencjał, tutejsza moderna nie ustępuje w niczym katowickiej, gdyńskiej czy krakowskiej – podkreśla. – Jest tylko znacznie słabiej rozpoznana i spopularyzowana. Cieszę się, że dzięki zaufaniu grantodawców, w tym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Wydziału Kultury Urzędu Miasta Łodzi, mogę dołożyć swoją cegiełkę do procesu popularyzacji – dodaje.

Spacery będą przygotowaniem miłośników łódzkiej moderny do listopadowej premiery przewodnika i serwisu na ten temat. – To grono jest w Łodzi duże i interesuje się tematyką na głębokim poziomie, co powoduje, że spacery muszą być dopracowane – mówi Maria Nowakowska. W wakacje będą się one odbywały w czerwcu i sierpniu.

Równolegle Maria Nowakowska rozwija przedsięwzięcie współrealizowane z Marcinem Nowickim z Nawrot Ending Story, czyli Ceramiczny Szlak Ulicy Nawrot. Przy tej niepozornej przecznicy Piotrkowskiej znalazło się już 15 ceramicznych instalacji, a w tym roku, jeśli się uda, planują „dobić” do 20.

Paulina Ilska

Program letnich spacerów z Marią Nowakowską:

10 VI godz. 17.30 – Wschód Śródmieścia – Sezam międzywojnia – trasa 2 – zbiórka: przed sądem przy Placu Dąbrowskiego
Wschód Śródmieścia to naturalne środowisko dla łódzkiej architektury międzywojennej. Aspiracje godne miasta wojewódzkiego, inteligencki i urzędniczy kontekst, realizacje deweloperskie i budynki użyteczności publicznej na wysokim poziomie – jest tu wszystko. Wycieczka zacznie się w sercu tej przestrzeni, czyli na Placu Dąbrowskiego, z którego można ruszyć... w każdym kierunku i znaleźć coś frapującego. Tym razem uczestnicy udadzą się w rzadziej eksplorowane rejony, obierając azymut na ul. Rewolucji 1905 r. i ul. Kamińskiego.

20 VI godz. 11 – Górna, jakiej nie znacie – start: pomnik Legionisty w Parku Legionów
W Łodzi architektura międzywojenna jest wszechobecna: od Julianowa po Dubois, od Włókniarzy po Konstytucyjną – jest w czym wybierać. W cieniu Śródmieścia pozostaje często południowa Łódź – i to właśnie ją poznają uczestnicy spaceru. Arcyciekawe osiedla, doskonałe budynki użyteczności publicznej – to tylko część z atrakcji, które czekają na zwiedzających.

5 VIII godz. 17.30 – Wschód Śródmieścia – Sezam międzywojnia – trasa 3 – zbiórka: przed szkołą na rogu ul. Rewolucji 1905 r. i Sterlinga
Tym razem poznawanie okolicy zacznie się od słynnej szkoły projektu Lisowskiego, potem będzie ulica POW. To rzadko pokazywane okolice, które pozostają w cieniu ul. Narutowicza – czas je z niego wydobyć, bowiem znajdziemy tu wiele smaczków – szczególnie, jeśli jesteśmy miłośnikami ceramiki w architekturze. To jedna z dwóch tras premierowych, które będzie można w 2026 r. przejść z Marią Nowakowską po raz pierwszy.

22 VIII godz. 11 – Od Abramowskiego do Brzeźnej – start: ul. Abramowskiego 1
Drugą premierą jest przecznica Piotrkowskiej, czyli Brzeźna. Poza tym ulice 10 lutego, Sienkiewicza i Abramowskiego, które razem tworzą niezwykle smakowity modernistyczny klaster budynków. Wybitni projektanci, duża koncentracja zabudowy, pyszny detal – trudno będzie się nie zachwycić.


Maria Nowakowska
Popularyzatorka dziedzictwa architektonicznego, badaczka, animatorka, artystka i aktywistka, związana z autorską marką „Maria od detalu”. Współtwórczyni „Ceramicznego Szlaku Ulicy Nawrot”, w którym odpowiada za stworzenie ceramicznych tablic i mozaik obrazujących dziedzictwo ulicy odkrywane przez historyka Marcina Nowickiego. Przewodniczka po Łodzi, autorka czterech książek o lokalnej architekturze i sztuce w przestrzeni publicznej, współautorka czterech wystaw dotyczących łódzkiego dziedzictwa, a także niemal setki filmów, folderów i artykułów służących jego promocji. Dyrektorka programowa Festiwalu Detalu Architektonicznego DetalFest, który został doceniony przez Narodowy Instytut Dziedzictwa oraz wyróżniony jako 1 z 20 najlepszych polskich projektów na Ogólnopolskiej Giełdzie Projektów organizowanej przez Narodowe Centrum Kultury. Współautorka i producentka gry o łódzkiej architekturze – „Łowcy detali. Łódź”, która zdobyła wyróżnienie w globalnym konkursie edukacji architektonicznej Golden Cubes Award. Absolwentka Uniwersytetu Łódzkiego, stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezydent Miasta Łodzi, odznaczona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Złotą Odznaką za Opiekę nad Zabytkami, laureatka medalu dla Zasłużonych Łodzian z okazji 600-lecia miasta.