NOWY NUMER. Kultura hiphopowa narodziła się w Polsce wraz z przemianami ustrojowymi na przełomie lat 80. i 90. XX wieku. Nastolatkowie z wielkomiejskich blokowisk ulegli fascynacji tym, co nadciągnęło z Zachodu, a przede wszystkim zza oceanu. Kultura podwórkowa i uliczna stanowiła odpowiedź na bezrobocie, biedę i potransformacyjny rozgardiasz, wiązała się z miejską przemocą, używkami i subkulturowym stylem ubierania się. Częścią stylu życia była muzyka. Rodzący się hip-hop podążał różnymi ścieżkami, które wyznaczała lokalna specyfika.
TEMAT NUMERU: NAWIJANIE PO ŁÓDZKU
Legenda ŁDZ [TEMAT NUMERU]
Filip KALINOWSKI
Podobne Łodzi postindustrialne ośrodki miejskie są zwykle bardzo ważnymi miejscami na hiphopowej mapie świata. Czy weźmiemy pod lupę Detroit, Manchester czy Adelaidę, problemy społeczno-ekonomiczne zostały tam przekute w rap, a pustostany pokryło graffiti. Lokalne sceny wypracowały zupełnie osobny, własny styl. A jak to wyglądało na Bałutach, Retkini czy Manhattanie?
Najcichszy huragan w Polsce [TEMAT NUMERU]
Filip KALINOWSKI
Gdybym miał komuś puścić tylko jedną rapową płytę z Łodzi, bez wahania postawiłbym na „Coraz gorzej” zespołu Afront. W głównym obiegu zupełnie zapomniany, a pośród wtajemniczonych wręcz kultowy, longplay na tyle osobny, że ponadczasowy, niszowy, lecz chwytliwy, chamski, choć wysublimowany. Jak właściwie wszystkie najważniejsze dokonania kultury hiphopowej mówiący wiele o miejscu i momencie, w którym powstał – w Polsce, Łodzi i na rapowym rynku połowy lat dwutysięcznych.
Debiuty w realnym świecie [TEMAT NUMERU]
Bogdan SOBIESZEK
To już piąta edycja organizowanego przez Artura Rojka Great September – showcase’owego festiwalu muzycznego, który odbywa się w Łodzi (w tym roku między 10 a 12 września). I dobrze, że się odbywa, nawet jeśli jego skądinąd piękne hasło „Wielka muzyka zaczyna się na małych scenach” niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. Kariera zaczyna się dziś w internecie – to oczywiste dla fanów, a przede wszystkim ludzi z branży.
Poza tym
Historia do wielokrotnego oglądania [ROZMOWY]
Z Piotrem TRZASKALSKIM rozmawia Bogdan SOBIESZEK
– W wypadku produkcji komercyjnych musisz się pogodzić z tym, że jesteś jak w markecie na półce. Ktoś sięga, zjada i zapomina. Nie ma cię. O dobrym serialu ludzie pogadają trzy dni, a reżyser jest jak jętka jednodniówka. Godzisz się na taką anonimowość, ale dzięki temu budujesz dom, kupujesz dobry samochód – mówi reżyser Piotr TRZASKALSKI.
Rzucony na głęboką wodę [ROZMOWY]
Z Jędrzejem MATWIJOWEM rozmawia Paulina ILSKA
– Najważniejsze jest znalezienie sobie miejsca, w którym mamy możliwość ćwiczenia wyobraźni i konfrontowania się z innymi – mówi Jędrzej MATWIJÓW, laureat 44. Festiwalu Szkół Teatralnych z Łodzi. Otrzymał I Nagrodę Aktorską za rolę Prospera w spektaklu „Burza” w reż. Tomasza Fryzła oraz za rolę Franza w spektaklu „Pułapka” w reż. Adama Orzechowskiego i nagrodę publiczności dla najbardziej elektryzującego aktora.
Jestem sentymentalny [ROZMOWY]
Z Tomaszem WŁODKOWSKIM rozmawia Piotr GROBLIŃSKI
– Łódź jest bohaterem moich książek. Mieszkam tu od wielu lat, czuję się Łodzianinem. Ale też to miasto mnie momentami potwornie irytuje. Z jednej strony to jest miłość, z drugiej – nienawiść – mówi Tomasz WŁODKOWSKI. Jego „Krainy końca” otrzymały nagrodę Złoty Ekslibris za rok 2025.
DODATEK – „ŁÓDZKIE INSPIRUJE”
„Kalejdoskop” niezmiennie stara się dostrzegać ciekawe działania kulturalne w regionie. W dodatku „Łódzkie inspiruje” przyglądamy się wybranym miejscom oraz związanym z nimi inicjatywom. I zaskakują nas swoim bogactwem – tyle się dzieje. W tym numerze zabieramy czytelników do Drzewicy…
Spis treści
14
Znikające litery.
Piotr Grobliński
16
Lato w Pabianicach.
Łukasz Barys
17
Głos fiolinowy.
Andrzej Poniedzielski
20
Legenda ŁDZ.
Filip Kalinowski
24
Najcichszy huragan w Polsce.
Filip Kalinowski
28
Debiuty w realnym świecie.
Bogdan Sobieszek
32
Niewidzialna głębia.
Dariusz Bilski
34
Historia do wielokrotnego oglądania.
Rozmowa z Piotrem Trzaskalskim
39
Konkurs wiedzy.
Łukasz Maciejewski
40
Rzucony na głęboką wodę.
Rozmowa z Jędrzejem Matwijowem
44
Rollercoaster na scenie.
Michał Rzepka
47
Galeria Kalejdoskopu
Rafał Frankiewicz
54
Artystka osobna.
Gustaw Romanowski
56
Jestem sentymentalny.
Rozmowa z Tomaszem Włodkowskim
61
Zwolnieni z dykcji.
Mieczysław Kuźmicki
62
Dziewczęta łagodzą obyczaje.
Bogumił Makowski
66
Najlepszy przyjaciel człowieka.
Marcin Andrzejewski
68
Dodatek „Łódzkie inspiruje”
– Drzewica
80
Kalendarium
Na okładce: Jędrzej Matwijów, laureat 44. Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi
Fot. Sonia Witak
„Kalejdoskop” 09/2026 do kupienia od 31 VIII w punktach Garmond-Press i Kolportera oraz w salonach empik w całym województwie łódzkim, a od 28 VIII – w recepcji Łódzkiego Domu Kultury przy ul. Dowborczyków 18 (II piętro biurowca).
A także w prenumeracie redakcyjnej.
Archiwalne „Kalejdoskopy” są dostępne jako e-booki na Virtualo.pl.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
- od 28-08-2026
- od 31-08-2026
Kategoria
Wiadomości
