- Nagroda jest wyrazem uznania dla radykalnej i konsekwentnej praktyki artystycznej Zofii Kulik, jej nieocenionego wkładu w zachowanie pamięci o polskiej sztuce efemerycznej i alternatywnej oraz wpływu na kolejne pokolenia artystek i artystów - mówiła w laudacji Anna Konik, przewodnicząca jury Nagrody im. Katarzyny Kobro. - Twórczość Zofii Kulik, podobnie jak dokonania Katarzyny Kobro, wynika z potrzeby ciągłego redefiniowania języka sztuki. Obie cechuje twórcza bezkompromisowość, konsekwencja formalna, rozumienie sztuki jako sprawczej siły kształtującej rzeczywistość oraz zainteresowanie relacją między formą, jednostką i społeczeństwem.  Jej kunsztowne wizualnie, symetryczne i niemal hipnotyczne obrazy mówią o władzy, przemocy, pamięci i podporządkowaniu jednostki systemowi. W sztuce Kulik forma nigdy nie jest niewinna; piękno staje się zarówno przestrzenią zachwytu, jak i narzędziem kontroli. Dorobek, skromność, wyciszenie i niezwykła osobowość artystki uczyniły ją jedną z najważniejszych postaci polskiej sztuki współczesnej.

- Gdy tu przyjechałam, nagle zorientowałam się, że dla pewnych artystów i artystek czas liczy się nie w latach, tylko w dekadach. I tak właśnie jest z nami. Gratuluję Józefowi Robakowskiemu za to, że zainicjował Nagrodę imienia Katarzyny Kobro i wytrwał w organizacji tego wyróżnienia. Należy do artystów, do których ja również chyba się zaliczam, których cechą jest długie trwanie i konsekwencja – mówiła Zofia Kulik tuż po otrzymaniu nagrody. - Niektórzy artyści, może wszyscy, mają wrażenie, że marnują swoje życie. Bywają nierozumiani i nie akceptowani przez rodziny, czasami bardziej niż przez społeczeństwa, a jednak po wielu latach okazuje się, że mogą powiedzieć, iż życia nie zmarnowali.

Zofia Kulik to artystka kultowa i wszechstronna. Rzeźbiarka, autorka akcji, performansów, fotografii, kolaży, obiektów, instalacji. Współtwórczyni, wspólnie z Przemysławem Kwiekiem, duetu KwieKulik. W latach 1971–1987 duet KwieKulik prowadził Pracownię Działań, Dokumentacji i Upowszechniania w mieszkaniu w Warszawie. Od lat 80. artystka tworzy monumentalne kompozycje fotograficzne, podejmujące tematy władzy, ciała, historii i roli kobiet. Dla Kulik proces tworzenia skomplikowanych kompozycji, które opierają się na powtarzaniu i multiplikacji fragmentów ciała ludzkiego, stanowi symbol podporządkowania i władzy. Poprzez zestawianie monumentalnych obrazów i codziennych gestów Kulik zmusza widza do konfrontacji z historią i symbolicznymi znaczeniami, które nie ujawniają się od razu, lecz odsłaniają w procesie uważnego oglądania i interpretacji.

Wręczenie Nagrody im. Katarzyny Kobro było jednym z najważniejszych punktów trwającej Jesieni Sztuki w Łodzi. Jubileuszowi 25-lecia wyróżnienia towarzyszył cykl wydarzeń zatytułowany „Różne różnice różnych”. Został przygotowany przez Muzeum Sztuki w Łodzi we współpracy i instytucjami kultury, które czują się ideowo związane z nagrodą: Galerią Olimpus przy al. Kościuszki 24 w Łodzi. Galerią WY z ul. Wschodniej 54, Kamienicą Hilarego Majewskiego z ul. Włókienniczej 11, Galerią Wschodnią ze Wschodniej 29. W tych przestrzeniach można było oglądać specjalnie przygotowane z okazji jubileuszu performance artystów oraz wystawy. Nadal można odwiedzać ekspozycje laureatek nagrody: Natalia LL Próba Portretu w Galerii Olimpus i Joanna Rajkowska Rewolucja 1905 roku w Kamienicy Hilarego Majewskiego.

Przypomnijmy, że inicjatorami Nagrody im. Katarzyny Kobro byli profesor Józef Robakowski, uznany artysta i długoletni wykładowca Szkoły Filmowej w Łodzi, oraz córka artystki, Nika Strzemińska. Nagroda honoruje osoby, które nieustannie poszukują odpowiedzi na coraz to nowe pytania oraz wytrwale negocjują rolę sztuki w społeczeństwie. Co roku jury złożone z artystek i artystów nagradza wybitne osiągnięcia z szeroko pojętej dziedziny sztuk wizualnych, doceniając szczególnie postawy eksperymentalne i poszukujące. Idea tej społecznej, powołanej oddolnie nagrody odwołuje się do tradycji solidarności artystów i artystek, stanowiącej fundament Muzeum Sztuki w Łodzi.

W latach 2001–2009 nagroda była wręczana w Galerii Wschodniej. Od roku 2011 siedzibą Nagrody jest Muzeum Sztuki w Łodzi – z wyjątkiem roku 2023, gdy nagroda została wręczona w Galerii W Y. Nagroda zniknęła wówczas z Muzeum Sztuki, bo profesor Józef Robakowski zaprotestował przeciw temu, co stało się z Muzeum Sztuki za czasów ówczesnego dyrektora, Andrzeja Biernackiego. Gdy w 2024 roku Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego, przedstawiała Daniela Muzyczuka, świeżo mianowanego, nowego dyrektora Muzeum Sztuki, oboje zapowiedzieli, że powrót nagrody do placówki będzie pierwszym celem. Tak też się stało. Co roku wybór złożonego z artystów i artystek jury niezmiennie rezonuje w całym środowisku artystycznym.

Patronka nagrody to postać kluczowa dla łódzkiej, polskiej i światowej sztuki. Jej twórczość rzeźbiarska stanowi jedno z najwybitniejszych dokonań awangardowej plastyki, prezentujące oryginalną refleksję nad logiką komponowania. Katarzyna Kobro zrewolucjonizowała myślenie o rzeźbie, wprowadzając do niej aspekt czasoprzestrzenny, który wyznaczył również społeczny charakter kształtowania przestrzeni. Była członkinią czołowych grup awangardowych w Polsce dwudziestolecia międzywojennego, takich jak Blok, Praesens i a.r.. W ramach ostatniej z nich współpracowała nad zebraniem Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej, która została podarowana Muzeum Sztuki w Łodzi.

materiały prasowe


Laureatki i laureaci Nagrody im. Katarzyny Kobro:

2001 – Zbigniew Dłubak
2002 – Jürgen Blum-Kwiatkowski
2003 – Andrzej Dłużniewski
2004 – Krzysztof M. Bednarski
2005 – Teresa Murak
2006 – Krzysztof Wodiczko
2007 – Jerzy Lewczyński
2008 – Zbigniew Rybczyński
2009 – Andrzej Lachowicz
2011 – Zygmunt Rytka
2012 – Natalia LL
2013 – Cezary Bodzianowski
2014 – Robert Rumas
2015 – Jadwiga Sawicka
2016 – Karolina Wiktor
2017 – Piotr Bosacki
2018 – Cecylia Malik
2019 – Ewa Ciepielewska
2020 – Koji Kamoji                                                                                              
2022 – Elżbieta Jabłońska
2024 – Ewa Zarzycka
2025 – Joanna Rajkowska
2026 – Zofia Kulik